Gazlı Yangın Söndürme Hesaplama: Gaz Miktarı ve Maliyet
Gazlı yangın söndürme sistemlerinde (FM200, Novec 1230, CO₂) korunan hacme göre gaz miktarı ve tüp adedi ön hesaplaması yapın. Mahal ölçülerinizi girerek anlık sonuçları ve 3B hacim şemasını inceleyin.
Mahal Boyutları
*FM200 / HFC-227ea MÜHENDİSLİK HESAPLAMASIDIR
Gazlı söndürmede doğru tasarım tek bir temel veriden başlar: net korunacak hacim. Ölçüleri girin, sistem hacmi ve gaz dağılımını gerçek oranlarıyla görüntüleyin.
Önemli Saha Notu: Korunan alanda yükseltilmiş döşeme altı ve asma tavan üstü menfezlerle ana hacme bağlıysa veya buralarda kablo tavaları bulunuyorsa bu hacimler de hesaba dahil edilmelidir.
- Taban alanı
- 40,0 m²
- Gerekli Gaz Miktarı
- 90,0 kg
- Yaklaşık Tüp Sayısı
- 1
*Bu sonuç ön mühendislik hesaplamasıdır. Kesin gaz miktarı, boru çapları, nozul delik çapları ve deşarj süresi; mahal sıcaklığı, tasarım konsantrasyonu (% vol) ve NFPA 2001 / TS EN 15004 hidrolik akış hesaplarıyla belirlenir.
FM-200 ve Novec 1230 Örnek Hacim ve Maliyet Karşılaştırma Tablosu
Farklı standart oda büyüklükleri için 20°C tasarım sıcaklığında ve TS EN 15004 / NFPA 2001 normlarında (%7.9 FM-200 ve %5.6 Novec 1230) gereken asgari gaz miktarları, öngörülen tüp kapasiteleri ve teklif alma bağlantıları aşağıda listelenmiştir:
| Mahal Hacmi | FM-200 Miktarı (~0.625 kg/m³) | Novec 1230 Miktarı (~0.785 kg/m³) | Tipik Silindir Yapılandırması | Maliyet / Teklif Talebi |
|---|---|---|---|---|
| 20 m³ (Küçük Sistem / UPS) | ~12.5 kg | ~15.7 kg | 1 × 20L / 25 bar silindir | Teklif İste → |
| 50 m³ (Standart Server Odası) | ~31.3 kg | ~39.3 kg | 1 × 40L veya 1 × 67L silindir | Teklif İste → |
| 100 m³ (Veri Merkezi / Arşiv) | ~62.5 kg | ~78.5 kg | 1 × 100L veya 2 × 50L manifoldlu | Teklif İste → |
| 200 m³ (Büyük Veri Merkezi) | ~125.0 kg | ~157.0 kg | 1 × 180L veya 2 × 100L silindir grubu | Teklif İste → |
| 500 m³ (Tesis / Trafo / Santral) | ~312.5 kg | ~392.5 kg | Manifoldlu çoklu silindir bataryası (4-6 tüp) | Teklif İste → |
Mühendislik Notu: Gaz fiyatları döviz kuru, tüp kapasitesi, vana tipi ve onay kuruluşuna (UL Listeli / FM Onaylı / VdS / CE) göre değişkenlik gösterdiğinden kesin bütçe ve anahtar teslim uygulama için mühendislik ekibimizle görüşünüz.
Gazlı Yangın Söndürmede Hacim ve Gaz Miktarı Nasıl Hesaplanır?
Gazlı söndürme sistemleri (FM200, Novec 1230, CO₂), oksijen konsantrasyonunu güvenli seviyede tutarak veya yanma zincir reaksiyonunu kimyasal olarak kırarak yangını saniyeler içinde söndürür. Başarılı bir söndürme için şu 4 temel mühendislik unsuru birlikte değerlendirilir:
Korunan Mahal Hacmi (Net Hacim)
Odanın en, boy ve yükseklik ölçüleri çarpılarak brüt hacim tespit edilir. Yükseltilmiş döşeme altları ve asma tavan boşlukları yangın riski taşıyorsa hacme dahil edilmelidir. Odadaki büyük betonarme kolonlar net hacimden düşülürken, hava sızdırmazlık sınırları belirlenir.
Gaz Katsayısı ve Yangın Sınıfı
Korunan ekipman türüne göre (A sınıfı katı, B sınıfı parlayıcı sıvı veya C sınıfı elektrik/veri merkezi) standartlarda tanımlanan asgari tasarım konsantrasyonu (% vol) uygulanır. En düşük ortam sıcaklığına göre gazın genleşme ve buharlaşma çarpanı hesaplanır.
Tüp Kapasitesi ve Dolum Yoğunluğu
Hesaplanan gaz ağırlığı, 25 veya 42 bar basınçlı dikişsiz çelik silindirlerin standart dolum yoğunluk limitlerine göre paylaştırılır. Tek silindir veya manifoldlu çoklu silindir bataryaları ile ana ve yedek (standby) tüp grupları kurgulanır.
Hidrolik Akış Hesabı & Door Fan Testi
Ön hesaplama genel bir çerçeve sunar. Kesin imalat öncesi NFPA 2001 & ISO 14520 onaylı yazılımlarla boru izometrisi, basınç düşümleri ve nozul delik çapları doğrulanır (10 saniyede deşarj kuralı). Gazın odada 10 dakika kalabildiği akredite Door Fan testiyle kanıtlanır. Ayrıntılı formül ve mühendislik şartnamesi için aşağıdaki Flooding Factor formülü ve hidrolik hesaplama esasları dikkate alınmalıdır.
Gazlı Söndürme Maliyetini Belirleyen 6 Temel Faktör
Bir gazlı yangın söndürme sisteminin toplam yatırım ve işletme bütçesi yalnızca silindir içindeki gazın fiyatından ibaret değildir. Anahtar teslim bir projede maliyeti doğrudan belirleyen 6 mühendislik parametresi şunlardır:
Odanın net hacmi arttıkça gereken gaz kilosu ve silindir boyutu artar. Odanın sızdırmazlık düzeyi zayıfsa gaz kaçışını telafi etmek veya gazın odada 10 dakika tutunabilmesini sağlamak için sızdırmazlık izolasyonu ve door fan testi zorunlu hale gelir.
FM-200 ilk yatırımda ekonomik avantaj sunarken; Novec 1230 (FK-5-1-12) sıfır sera gazı etkisiyle F-Gaz regülasyonlarına tam uyumludur. CO₂ insan bulunmayan odalarda en ucuz gaz iken, inert gazlar (IG-01, IG-55) yüksek tüp basıncı (200-300 bar) ve manifold ekipmanı gerektirir.
Uluslararası sigorta ve risk denetim kuruluşlarının talep ettiği UL Listeli ve FM Onaylı vanalar ve silindirler, yerel CE/TSE belgeli standart sistemlere kıyasla daha yüksek bütçelidir ancak küresel denetimlerde koşulsuz kabul görür.
Silindirin konulduğu tüp odası ile korunan mahal arasındaki mesafe, dikişsiz çelik çekme boru çaplarını (Sch 40 / Sch 80) ve fittings maliyetlerini belirler. NFPA 2001 onaylı yazılımlarla yapılan hidrolik izometri hesabı boru metrajını optimize eder.
Standart optik duman dedektörlü çift zon (cross-zone) paneller ekonomik iken, yüksek hassasiyetli lazer hava çekmeli duman dedektörleri (VESDA) yangını partikül aşamasında algılayarak gaz boşalmadan uyarı verir; projenin algılama kalitesini artırır.
Uzman mühendislik ekibi tarafından yapılan süpervizörlük, basınç testleri, gaz dolumu ve devreye alma adımları ile yılda 2 kez yapılan TSE-HYB onaylı periyodik kontrol sözleşmeleri toplam sahip olma maliyetini (TCO) belirler.
Oda hacmine göre FM200 gaz miktarı (örnek tablo)
| Oda Hacmi (m³) | FM200 Gaz Miktarı (kg) | Hesap Katsayısı (kg/m³) |
|---|---|---|
| 10 m³ | 6,3 kg | 0,625 |
| 25 m³ | 15,6 kg | 0,625 |
| 50 m³ | 31,3 kg | 0,625 |
| 100 m³ | 62,5 kg | 0,625 |
| 200 m³ | 125,0 kg | 0,625 |
| 500 m³ | 312,5 kg | 0,625 |
Ön hesaptır. Kesin miktar; tasarım konsantrasyonu, en düşük ortam sıcaklığı ve sistem onayına göre hidrolik hesapla belirlenir.
Uluslararası standartlara göre toplam basma (total flooding) temiz gazlı söndürme sistemlerinde gereken net gaz ağırlığı W (kg) şu formülle hesaplanır:
Burada:
- W: Gereken asgari temiz söndürme gazı ağırlığı (kg)
- V: Korunan mahalin net kapalı hacmi (m³)
- C: Tasarım yangın konsantrasyonu (% hacimsel). Tasarım konsantrasyonu yakıt sınıfına ve sistemin onayına (UL/FM/VdS) göre belirlenir.
- S: Gaz buharının tasarım sıcaklığındaki özgül hacmi (m3/kg). S = k1 + k2 × T formülüyle hesaplanır.
Sabit Katsayılar: HFC-227ea (FM-200) için k1 = 0,1269, k2 = 0,000513; FK-5-1-12 (Novec 1230) için k1 = 0,0664, k2 = 0,0002741'dir (T, mahalin beklenen asgari ortam sıcaklığıdır, °C cinsinden).
Gazlı Söndürme Maliyeti ve Fiyatlandırma SSS
FM-200 yangın söndürme sistemi maliyeti nasıl hesaplanır?
FM-200 sistem maliyeti; korunan odanın net hacmine (m³), gereken gaz ağırlığına (kg başına döviz bazlı birim fiyat), seçilen silindir adedi ve vanalarına (25 bar veya 42 bar), onay standardına (UL Listeli / FM Onaylı veya CE/TSE), çift zonlu algılama paneli ve borulama işçiliğine göre belirlenir. 20°C ortamda %7.9 tasarım konsantrasyonu için yaklaşık 0.625 kg/m³ gaz gereklidir.
FM-200 mü Novec 1230 mu daha ekonomiktir?
İlk yatırım maliyeti açısından FM-200 silindirleri ve gazı genellikle daha uygun bir başlangıç bütçesi sunar. Ancak Novec 1230 (FK-5-1-12) küresel ısınma potansiyelinin sıfıra yakın olması (GWP<1) sebebiyle AB ve Türkiye F-Gaz kısıtlamalarına tabi değildir; uzun vadeli işletme, sürdürülebilirlik ve yeniden dolum güvencesi sağlar.
Gaz dolumu ve periyodik bakım maliyetleri ne kadardır?
Periyodik bakım maliyeti TSE-HYB belgeli teknik ekibin yılda en az iki kez gerçekleştirdiği basınç, vana, mikroswitch, aktüatör ve algılama hattı kontrollerini kapsar. Olası bir deşarj durumunda ise dolum maliyeti silindirin hidrostatik test durumu ve gereken gazın kilogram miktarına göre belirlenir. Acil dolum istasyonumuzda İstanbul içi silindirler yerinden alınıp orijinal gazla doldurularak test sertifikasıyla teslim edilir. Detaylar için FM200 gaz dolumu sayfamızı inceleyin.
Kaynaklar ve Standartlar
| Standart / Norm | Kurum / Kuruluş | Standart Kapsamı | Resmi Standart Bağlantısı |
|---|---|---|---|
| NFPA 2001 | NFPA (ABD) | Standard on Clean Agent Fire Extinguishing Systems (Hacim ve Gaz Miktarı Hesap Formülleri) | NFPA 2001 Standardı |
| ISO 14520-1 | ISO | Gaseous fire-extinguishing systems - Physical properties and system design | ISO 14520-1 Standart Kataloğu |
| TS EN 15004-1 | TSE / CEN | Sabit Yangın Söndürme Sistemleri - Gazlı Sistemler Tasarım, Kurulum ve Bakım Kuralları | TSE Standart Portalı |
Hesabınızı birlikte netleştirelim
Hacim, mahal koşulları ve koruma senaryosu birlikte değerlendirilir. Nihai sistem seçimi ve gaz miktarı saha keşfi ve mühendislik değerlendirmesiyle yapılır.