ENDÜSTRİYEL VE ÖZEL RİSK GÜVENLİĞİ

CO₂ Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri

Trafo merkezleri, jeneratör kabinleri ve endüstriyel prosesler için oksijen boğma prensibiyle çalışan yüksek etkili karbondioksitli yangın söndürme çözümleri.

Karbondioksit (CO₂) gazlı yangın söndürme sistemleri; elektriksel iletkenliği olmayan, kalıntı bırakmayan ve derinlemesine nüfuz edebilen gaz tahliyesiyle yüksek riskli endüstriyel alanlarda etkin koruma sağlar.

Teklif Alın CO₂ Teknik Şartnamesi (PDF, 122 KB ↓) Mühendislik Danışmanlığı

Fenix Yangın CO2 gazlı yangın söndürme sistemi tüpleri, manifold tesisatı ve kontrol panelleri

Oksijen Boğma

(Fiziksel Söndürme)

Kalıntısız Gaz

(Sıfır İkincil Hasar)

Yüksek Dielektrik

(Elektriksel İletkensiz)

Özel Tehlike Koruması

(Endüstriyel Güvenlik)

SİSTEM TANIMI VE MEKANİZMA

CO₂ Gazlı Yangın Söndürme Sistemi Nedir?

Karbondioksit (CO₂) gazlı yangın söndürme sistemleri, yüksek risk taşıyan ve insan bulunmayan endüstriyel tesisler ile teknik hacimler için geliştirilmiş fiziksel söndürme çözümleridir. Karbondioksit; renksiz, kokusuz, elektriksel iletkenliği bulunmayan ve havadan yaklaşık 1.5 kat daha ağır bir gazdır.

Sistem, korunan hacim içerisindeki oksijen seviyesini yanmanın devam edemeyeceği seviyelerin altına (tipik olarak %15'in altına) düşürerek boğma etkisi yaratır. Aynı zamanda sıvı fazdan gaz fazına geçerken gerçekleşen ani genleşme ile ortam ısısını soğutarak yangının kontrol altına alınmasına katkı sağlar.

Uluslararası standartlarda CO₂ sistemleri; yüzey yangınlarının yanı sıra derine nüfuz eden korlu (deep-seated) yangın senaryolarında da etkili bir seçenek olarak değerlendirilir. Bununla birlikte CO₂, havadaki oksijeni tüketerek solunamaz bir atmosfer oluşturduğundan ötürü insan hayatı açısından ciddi asfiksi (boğulma) riski taşır ve özel güvenlik kilitleri gerektirir.

Oksijen Boğma Prensibi

Alev Konsantrasyonu

Derin Yangın Nüfuzu

Deep-Seated Etki

Kalıntı Bırakmaz

Gaz Fazı Boşalımı

Özel Güvenlik Protokolü

İnsansız Mahaller

ÇALIŞMA PRENSİBİ

CO₂ Yangın Söndürme Sistemi Nasıl Çalışır?

Karbondioksitli yangın söndürme sistemlerinin çalışma dizisi, uygulanan sistem konfigürasyonuna (hacimsel boğma veya lokal uygulama), riskin niteliğine ve mahallin güvenlik gereksinimlerine göre projelendirilir. Standart bir otomatik sistemde süreç genel olarak şu aşamaları takip eder:

Yangının Algılanması

Korunan alandaki optik alev, duman veya termal dedektörler yangın belirtilerini tespit eder. Yanlış aktivasyonları önlemek amacıyla sistem çoğunlukla çapraz bölge (cross-zone) prensibiyle çift algılama sinyali bekler.

Sistem Aktivasyonu ve Tahliye Uyarısı

Algılama sinyali ile birlikte sesli ve ışıklı ön boşaltma alarmları (siren ve flaşörler) devreye girer. Alandaki personelin güvenle çıkışı için tasarlanan tahliye gecikmesi (pre-discharge delay) sayacı başlar.

CO₂ Gazının Boşaltılması

Tahliye süresinin dolmasıyla vana aktüatörü tetiklenir; yüksek basınçlı silindir bataryasındaki CO₂ gazı borulama hattı ve özel nozullar vasıtasıyla korunan hacme veya doğrudan tehlike noktasına hızla püskürtülür.

Oksijen Seviyesinin Düşürülmesi

Boşalan ağır gaz ortam havasındaki oksijen oranını hızla yanma sınırının altına çekerek alevlenmeyi boğar. Gazın ani genleşmesi sonucu oluşan soğutma etkisi de reaksiyonun bastırılmasına katkı sağlar.

Söndürme ve Yeniden Tutuşmanın Önlenmesi

Tasarım konsantrasyonu ilgili standartta öngörülen tutma süresi (hold-time) boyunca korunur. Derin yangın korlarının tamamen sönmesi sağlandıktan sonra mahalli güvenli hale getirmek için kontrollü tahliye havalandırması yapılır.

Önemli Mühendislik Uyarısı: Gerçek çalışma dizisi kullanılan algılama teknolojisine, mekanik gecikme valflerine ve projenin güvenlik senaryolarına göre değişiklik gösterir. CO₂ sistemlerinde personelin alanı tahliye etmesi ve bakım esnasında mekanik kilit vanasının (lock-off valve) kapalı tutulması hayati bir kuraldır.

UYGULAMA ALANLARI

CO₂ Sistemleri Nerelerde Kullanılır?

Karbondioksitli söndürme sistemleri, su veya kimyasal tozların ekipmana kalıcı zarar verebileceği, derinlemesine nüfuz gerektiren ve insan varlığının kontrollü olduğu endüstriyel alanlarda uygulanır:

Trafo Odaları ve Şalt Sahaları

Yüksek gerilim transformatörleri ve dağıtım merkezlerinde elektriksel iletkenliği olmayan derin koruma. Trafo Odası Söndürme çözümlerimizi inceleyin.

Jeneratör ve Türbin Kabinleri

Dizel jeneratörler, gaz türbinleri ve makine dairelerinde yüksek çalışma sıcaklığı ve akaryakıt buharı risklerine karşı hızlı müdahale.

Elektrik Odaları ve Ekipmanları

MCC panoları, ana dağıtım merkezleri ve kablo geçişlerinde kalıntısız gaz tahliyesi. Pano İçi Söndürme Sistemleri sayfamızı ziyaret edin.

Boya ve Sprey Kabinleri

Endüstriyel kaplama hatları, kurutma fırınları ve sprey kabinlerinde parlayıcı solvent buharı yangınlarına karşı lokal veya hacimsel boğma.

Kablo Galerileri ve Tünelleri

Enerji santralleri ve fabrikalarda yoğun kablo geçiş yollarında kablo izolasyonundan kaynaklanan inatçı yangınların boğulması. Ağır sanayi uygulamaları için Fabrika ve Üretim Tesisi Yangın Söndürme sayfamızı inceleyin.

Yanıcı Sıvı ve Proses Riskleri

Daldırma tankları, hidrolik üniteler, madeni yağ depolama ve kimyasal karıştırma kazanlarında lokal nozullu yangın koruması.

Arşivler ve Özel Alanlar

Su ile temas etmemesi gereken tarihi ve teknik doküman arşivlerinde, insan güvenliği tedbirleri sağlanarak uygulanan özel çözümler.

Denizcilik ve Marine Uygulamaları

Gemi makine daireleri, kargo ambarları ve pompa odalarında uluslararası denizcilik (IMO / SOLAS) regülasyonlarına uygun söndürme.

UYGULAMA METOTLARI

CO₂ Total Flooding ve Local Application

Uluslararası teknik referanslarda CO₂ söndürme sistemleri, korunan riskin geometrisine ve muhafazanın yapısına göre iki temel mühendislik yaklaşımıyla projelendirilir:

Hacimsel Koruma

Total Flooding (Hacimsel Boğma)

Tamamen kapalı veya havalandırma açıklıkları otomatik olarak kapatılabilen hacimlerde uygulanır. Söndürücü CO₂ gazı boru ağı vasıtasıyla odanın geneline homojen biçimde boşaltılır. Tüm hacimdeki oksijen konsantrasyonu yanmayı durduracak eşiğin altına çekilir.

Trafo merkezleri ve şalt odaları
Kapalı jeneratör ve türbin muhafazaları
Sızdırmazlığı sağlanmış arşiv ve depo odaları

Noktasal Koruma

Local Application (Lokal Uygulama)

Etrafında kapalı bir oda veya muhafaza bulunmayan açık endüstriyel makinelerde kullanılır. Özel açılı nozullar doğrudan tehlike kaynağının (örneğin daldırma tankı veya pres silindiri) üzerine odaklanır ve alev kaynağı üzerinde yerel bir CO₂ perdesi oluşturur.

Endüstriyel daldırma ve kaplama tankları
Büyük hidrolik pompalar ve yağlama üniteleri
Matbaa baskı hatları ve açık endüstriyel makineler

MÜHENDİSLİK KARŞILAŞTIRMASI

CO₂ Sistemlerinin Avantajları ve Sınırları

CO₂ söndürme sistemleri belirli endüstriyel tehlikeler için güçlü bir araç olmakla birlikte, güvenlik kısıtları nedeniyle her mahalde serbestçe uygulanamaz:

Teknik Avantajlar

✓ Kalıntısız ve Temiz: Deşarj sonrasında katı tortu veya kimyasal kalıntı bırakmaz; su gibi paslanma veya korozyon oluşturmaz.
✓ Derin Yangın Etkinliği: Poroz ve korlaşan malzemelerin içine nüfuz ederek içten içe süren deep-seated yangınları söndürmede etkilidir.
✓ Lokal Uygulama Kabiliyeti: Kapalı oda şartı aranmaksızın münferit tehlike noktalarına odaklı koruma imkanı verir.
✓ Elektriksel İletkensizlik: Yüksek dielektrik direnci sayesinde yüksek voltajlı ekipmanlarda ark oluşturmadan müdahale eder.

Sınırlar ve Yaşamsal Güvenlik

⚠ Asfiksi (Boğulma) Tehlikesi: CO₂ oksijeni tüketerek solunamaz ortam yaratır. İnsan bulunan ortamlarda can güvenliği riski doğurur.
⚠ İnsanlı Alan Kısıtı: Ofis, veri merkezi veya personelin sürekli bulunduğu alanlarda CO₂ yerine FM-200 veya Novec 1230 temiz gazları tercih edilmelidir.
⚠ Zorunlu Güvenlik Kilitleri: Tahliye gecikmesi, sesli/ışıklı ikazlar ve bakım esnasında mekanik kilit vanası (lock-off valve) kullanımı şarttır.
⚠ Görüş Kısıtlılığı ve Soğuk Şok: Boşalma anında ani soğuma ile yoğun sis tabakası oluşarak ortamdaki görüş mesafesini kısıtlar.

Hayati Güvenlik Uyarısı (Life Safety Warning)

Karbondioksit (CO₂), yangını ortamdaki oksijen seviyesini boğucu oranlara düşürerek söndürdüğünden dolayı insanlar için doğrudan ve ölümcül bir boğulma tehlikesi oluşturur; solunabilir temiz gazlardan (FK-5-1-12, HFC-227ea) tamamen farklıdır. Sürekli insan bulunan mahallerde uygulanmamalıdır; uygulama alanlarında boşalma öncesi sesli ikaz, tahliye gecikmesi ve mekanik bakım kilit vanası donanımları tavizsiz projelendirilmelidir.

MÜHENDİSLİK VE EMNİYET

CO₂ Sistem Tasarımı ve Güvenlik

CO₂ söndürme sistemlerinin mühendislik tasarımı, korunacak riskin analizi ve can güvenliği önlemlerinin eksiksiz entegrasyonunu zorunlu kılar:

Tehlike Sınıfı ve Yangın Türü

Korunan alandaki yanıcı maddeler yüzey yangını (parlayıcı sıvılar) veya derin yangın (kablo demetleri, korlaşan katılar) senaryolarına göre sınıflandırılır ve gereken gaz konsantrasyonu buna göre belirlenir.

Muhafaza Geometrisi ve Tutma Süresi

Hacimsel boğma projelerinde odanın sızdırmazlık durumu, havalandırma damperlerinin otomatik kapanması ve gazın ortamda gereken süre boyunca kalması (hold-time) hesaplanır.

Tahliye Uyarısı ve Güvenlik Kilitleri

Gaz deşarjından önce devreye giren pnömatik kornalar, flaşörler, kokulandırma cihazları ve bakım sırasında hattı mekanik olarak kapatan emniyet kilit vanaları (lock-off valve) entegre edilir.

Uluslararası Tasarım Standartları ve Teknik Şartname

Karbondioksitli yangın söndürme sistemlerinin tasarımı, silindir bataryası yerleşimi, boru hidrolik hesapları ve güvenlik gereksinimleri uluslararası alanda NFPA 12 (Standard on Carbon Dioxide Extinguishing Systems) ile ISO 6183 ve TS EN 15004 ilkeleri çerçevesinde ele alınmaktadır.

Denizcilik uygulamalarında ise IMO (International Maritime Organization) ve SOLAS kuralları uyarınca makine daireleri ve ambar koruma gereksinimleri bağımsız olarak değerlendirilir. Sistem seçimi ve mühendisliği her proje için özel risk analizine dayandırılmalıdır.

CO₂ Yangın Söndürme Sistemi Teknik Şartnamesi (PDF, 122 KB) →

MALİYET VE PROJELENDİRME

CO₂ Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri Fiyatları

CO₂ gazlı yangın söndürme sistemlerinin projelendirme ve kurulum maliyetleri, tesisin teknik parametrelerine ve güvenlik kapsamına göre proje bazında belirlenir:

Korunan Hacim ve Ölçüler

Oda hacmi veya lokal uygulama alanının geometrisine göre gereken CO₂ gazı miktarı.

Silindir Bataryası Kapasitesi

Yüksek basınçlı 45L veya 67L dikişsiz çelik silindir sayısı, manifold ve vana düzeni.

Uygulama Metodu

Total flooding oda borulaması veya lokal uygulama odaklı yüksek basınçlı nozul tesisatı.

Güvenlik ve Otomasyon

Tahliye gecikme ünitesi, pnömatik kornalar, kokulandırma cihazı ve kilit vanaları.

Tesisiniz İçin Mühendislik Keşfi ve Fiyat Teklifi Alın

Trafo odaları, jeneratör kabinleri ve endüstriyel proses alanlarınız için tehlike analizini gerçekleştiriyor, anahtar teslim kurulum, sertifikalı yüksek basınçlı montaj, standartlara uygun periyodik bakım ve silindir bataryaları için gaz dolum hizmeti sunuyoruz.

Fiyat Teklifi Alın

SIKÇA SORULAN SORULAR

Sık Sorulan Sorular

Karbondioksitli yangın söndürme sistemleri hakkında en sık sorulan teknik ve güvenlik sorularının yanıtları.

S1 CO₂ yangın söndürme sistemi nedir?

CO₂ (karbondioksit) gazlı yangın söndürme sistemi; basınç altında sıvılaştırılmış karbondioksit gazını korunan alana boşaltarak ortamdaki oksijen seviyesini yanma sınırının altına düşüren ve soğutma etkisiyle yangını bastıran fiziksel bir yangın söndürme sistemidir.

S2 CO₂ insan bulunan alanlarda kullanılabilir mi?

Hayır. Karbondioksit, ortamdaki oksijeni hızla tüketerek solunum için yetersiz hale getirdiği için insan hayatı açısından doğrudan boğulma (asfiksi) riski oluşturur. Bu nedenle sürekli insan bulunan hacimlerde kullanılmamalıdır; yalnızca insansız veya boşaltma öncesi tahliyesi kesin olarak güvenceye alınan kontrollü alanlarda uygulanır.

S3 CO₂ hangi yangın risklerinde tercih edilir?

Karbondioksitli sistemler; transformatör odaları, jeneratör daireleri, kablo tünelleri, boya kabinleri, yanıcı sıvı depolama tankları, endüstriyel proses makineleri ve deep-seated (derinlemesine) kor yangını riski taşıyan kapalı hacimlerde sıklıkla tercih edilir.

S4 Total flooding ile local application arasındaki fark nedir?

Total flooding (hacimsel boğma) yönteminde gaz kapalı bir odanın tamamına yayılarak tüm hacimdeki oksijen oranını düşürür. Local application (lokal uygulama) yönteminde ise kapalı muhafazası bulunmayan açık makinelerde veya daldırma tankı gibi özel tehlike noktalarında nozullar doğrudan alev yüzeyine yönlendirilir.

S5 CO₂ sistemi elektrik ekipmanlarında kullanılabilir mi?

Evet. Karbondioksit elektriksel olarak iletken değildir ve dielektrik direnci yüksektir. Enerjili elektrik panoları, trafolar ve şalt merkezlerinde su bazlı söndürücülerin neden olduğu kısa devre ve iletkenlik risklerini oluşturmadan güvenle uygulanabilir.

S6 CO₂ yangın söndürme sistemi fiyatı nasıl belirlenir?

Fiyatlandırma; korunacak hacmin geometrisine, yangın tehlikesinin sınıfına (yüzeysel veya derin yangın), total flooding veya lokal uygulama konfigürasyonuna, gereken silindir sayısına, boru şebekesi metrajına ve güvenlik donanımlarına (tahliye gecikmesi, kilit vanaları) göre mühendislik keşfi sonrasında belirlenir.

ENTEGRE YANGIN GÜVENLİĞİ

İlgili Sistemler ve Tamamlayıcı Çözümler

Fenix Yangın bünyesinde endüstriyel tesisler ve kritik binalar için sunduğumuz diğer yangın söndürme ve kontrol çözümleri.

FM200 Gazlı Söndürme

İnsan bulunan sistem ve sunucu odaları için temiz ajanlı gazlı söndürme.

Sistem İncele →

Novec 1230 Söndürme

Çevre dostu FK-5-1-12 temiz gazlı yangın söndürme sistemleri.

Sistem İncele →

Pano İçi Söndürme

Elektrik ve otomasyon panoları için noktasal mikro gazlı söndürme.

Sistem İncele →

Trafo Odası Söndürme

Yüksek gerilim trafoları ve şalt odaları için özel koruma projeleri.

Sektör İncele →

Yangın Sistemleri Bakımı

NFPA 12 normlarına göre tartım, vana kilitleri ve sistem periyodik kontrolleri.

Bakım Hizmeti →

CO₂ ve Gaz Dolum Hizmeti

Yüksek basınçlı CO₂ silindir bataryaları için sertifikalı gaz dolumu.

Dolum Hizmeti →

Doğrulanmış Saha Deneyimi (E-E-A-T)

Gerçek Saha Uygulamamız (CO₂ Vaka Analizi)

SAHA PROJESİ #04 CO₂ KARBONDİOKSİTLİ SİSTEM TEKİRDAĞ · ELK MOTOR

✓ Çalışır Durumda Teslim Edildi

ELK Motor Fabrikası (Tekirdağ) — Karbondioksitli (CO₂) Yangın Söndürme Sistemi Projelendirme ve Kurulumu

Yazar: Gürkan Danacı, Fenix Mühendislik · Sanayi Tesisi Yangın Güvenliği İncelemesi

ELK Motor Tekirdağ fabrikası karbondioksitli (CO2) yangın söndürme sistemi silindir bataryası ve kontrol panosu

ELK Motor Tekirdağ tesisindeki 5 adet ana CO₂ silindiri, pilot ünitesi ve kontrol paneli.

Tekirdağ'daki ELK Motor fabrikasının trafo ve imalat mahallerinde NFPA 12 ile TS EN 15004 normlarında CO₂ gazlı söndürme kuruldu.

5 adet 58 Bar ana silindir ve pilot tüplü sistem, sızdırmazlık testleriyle teslim edildi.

LOKASYON & TESİSELK Motor (Tekirdağ)

SÖNDÜRÜCÜ MADDEBasınçlı Saf CO₂

SİLİNDİR KAPASİTESİ5 Ana Silindir + Pilot Tüp

TASARIM STANDARDINFPA 12 ve TS EN 15004

Uygulama ve Mühendislik Adımları

AŞAMA 1NFPA 12 Hesaplarıİmalat hacimleri için CO₂ debisi modellendi.

AŞAMA 258 Bar Montajı5 adet tüp ve pilot tüpün mekanik montajı yapıldı.

AŞAMA 3Otomasyon & AlarmKontrol panosu üzerinden algılama entegrasyonu sağlandı.

AŞAMA 4Devreye AlmaSaha sızdırmazlık testleriyle faal teslim edildi.

İlgili Sayfalar: CO₂ Gazlı Sistemler → Fabrika Yangın Koruması → Trafo ve Enerji Odaları → WhatsApp Mühendislik Danışma →

Fenix Mühendislik tarafından tamamlanan tüm saha projelerini inceleyin →

CO₂ Yangın Söndürme Sistemi Teklifi Alın

Trafo odası, jeneratör kabini veya endüstriyel prosesleriniz için anahtar teslim CO₂ sistemi projelendirme teklifi hazırlıyoruz.

+90 212 618 07 01 +90 212 618 07 02

Teklif Formu