FM200 (HFC-227ea)
Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri
Kritik hacimler ve hassas elektronik altyapılar için kalıntısız, hızlı ve yüksek güvenlik marjına sahip temiz gazlı yangın söndürme çözümü.
HFC-227ea (heptafluoropropane) temiz söndürücü ajanı; alev bölgesindeki ısıyı fiziksel ve kimyasal mekanizmalarla hızla emerek yangını 10 saniye içinde durdurur, ekipmana ve evraka ikincil hasar vermez.
FM200 Gazlı Yangın Söndürme Sistemi Nedir?
FM200 gazlı yangın söndürme sistemleri, kimyasal adıyla heptafluoropropane (CF₃-CHF-CF₃) olan ve uluslararası standartlarda HFC-227ea kodu ile sınıflandırılan temiz gazlı yangın söndürme teknolojisidir. Basınç altında sıvılaştırılarak dikişsiz veya kaynaklı çelik silindirlerde depolanan bu ajan, ortam sıcaklığında gaz fazına geçerek korunan hacme homojen olarak yayılır.
Söndürme mekanizması, geleneksel su veya köpüklü sistemlerden kökten farklıdır: FM200 ortamdaki oksijeni yok ederek boğmaz; alevin yanma üçgenindeki ısı enerjisini moleküler seviyede hızla emerek reaksiyon sıcaklığını alevlenme eşiğinin altına çeker. Elektriksel iletkenliğinin sıfır olması ve buharlaştıktan sonra ortamda en ufak bir tortu, nem ya da korozif artık bırakmaması nedeniyle enerji altındaki hassas elektrik ekipmanları ve kritik arşiv odaları için birincil temiz ajan çözümlerinden biridir.
Termal Isı Emilimi
Alev bölgesindeki serbest radikalleri bağlayarak ve ortam ısısını 10 saniye gibi kritik bir sürede absorbe ederek zincirleme kimyasal yangın reaksiyonunu kırar.
Sıfır İkincil Hasar
Deşarj sonrasında katı tortu, kimyasal film veya sıvı kalıntı bırakmaz. Elektronik devre kartlarına, optik sensörlere ve kağıt evraklara fiziki zarar vermez.
İnsan Güvenliği Marjı
Tipik tasarım konsantrasyonu (%6.25 - %7.0), toksik etki göstermeyen NOAEL seviyesinin (%9.0) belirgin biçimde altındadır; tahliye için emniyet payı sunar.
FM200 Sistemi Nasıl Çalışır?
FM200 yangın söndürme sistemleri, algılama, kontrol ve mekanik tahliye adımlarının milisaniyeler içinde koordine edildiği tam otomatik bir entegrasyona sahiptir. Gerçek çalışma senaryosu mahalin mimarisine, damper durumuna ve sistem konfigürasyonuna göre farklılık gösterebilmekle birlikte, tipik bir otomatik söndürme dizisi şu beş ana adımı izler:
Çapraz Zonlu Erken Algılama
Mahal içine yerleştirilmiş çapraz zonlu (cross-zoned) optik duman, ısı veya hava çekmeli lazer dedektörler mikro partikülleri tespit eder ve kontrol paneline birinci seviye alarmı iletir.
Kontrol ve Sesli Tahliye Uyarısı
İkinci zon teyidiyle birlikte panel tahliye sirenlerini ve flaşörleri çalıştırır. Personelin alanı emniyetle boşaltabilmesi için önceden ayarlanmış tahliye geri sayımı (genellikle 30 sn) başlar.
Solenoid veya Mekanik Tetikleme
Süre bitiminde panelden gelen 24V DC sinyal solenoid aktüatörü serbest bırakır. Çoklu silindirlerde pnömatik pilot hat devreye girer. Acil durumda sistem mekanik mandalla da elle tetiklenebilir.
Yüksek Hızlı Borulama ve Nozul Tahliyesi
Silindir boşaltma vanası tam açılarak HFC-227ea sıvısını toplayıcı manifold ve dikişsiz çelik boru şebekesine gönderir. Hat basınç şalteri havalandırma damperlerini kapatarak sızdırmazlığı kilitler.
Hacimsel Boşalma ve Söndürme
Gaz, özel açılı nozullardan 8 ila 10 saniye içinde mahale homojen biçimde boşalır. Alevin sıcaklığı anında kritik reaksiyon eşiğinin altına düşürülür ve yeniden tutuşma riski bertaraf edilir.
FM200 Sisteminin Temel Bileşenleri
Fenix Yangın FM200 sistemleri, uluslararası onaylı üreticilerin yüksek basınca dayanıklı, sızdırmazlığı fabrikasyon olarak test edilmiş orijinal bileşenlerinden meydana gelir. Sistem mimarisinde yer alan kritik donanımlar şunlardır:
Dikişsiz Çelik Silindir Grubu
HFC-227ea gazı ve kuru azot (N₂) itici gazını 25 bar veya 42 bar çalışma basıncında depolayan, TPED/CE standartlarına uygun yüksek mukavemetli tüpler.
Yüksek Debili Boşaltma Valfi
Fark basınç prensibiyle çalışan, sinyal aldığında milisaniyeler içerisinde tam açılma sağlayarak 10 saniyelik deşarj süresini garanti eden pirinç alaşımlı ana valf.
Elektromanyetik Bırakma Cihazı
Yangın algılama ve söndürme kontrol panelinden gelen 24V DC elektriksel darbe sinyaliyle valf iğnesini anında serbest bırakan solenoid aktüatör.
Pnömatik Bırakma Cihazı
Çoklu tüp bataryalarında pilot silindirden gelen basınçlı gazın etkisiyle slave (bağlı) silindirlerin eşzamanlı açılmasını sağlayan pnömatik piston ünitesi.
Manuel Bırakma Cihazı
Olası elektrik kesintisi veya acil durumlarda emniyet pimi çekilerek valfin elle doğrudan mekanik olarak tetiklenmesine olanak veren manuel basma kolu.
Akım Valfi (Çekvalf)
Boşalan gazın tek yönde ilerlemesini temin eden, manifold hattından sökülen tüp yerine gaz sızıntısını ve geri tepmeyi engelleyen yüksek basınç çekvalfleri.
Basınç Şalteri (Pressure Switch)
Deşarj esnasında boru hattındaki basınç artışını algılayarak havalandırma damperlerini kapatan ve merkezi bina otomasyonuna 'gaz boşaldı' sinyali veren anahtar.
Basınç Ölçer (Manometre)
Tüp içerisindeki azot basıncını sürekli olarak renkli skala üzerinde gösteren, olası sızıntı veya basınç kayıplarının periyodik gözle kontrol edilmesini sağlayan gösterge.
DIMES Sensörü (Opsiyonel)
Silindir içindeki sıvı ajan miktarını ve basınç parametrelerini dijital olarak sürekli izleyip kayda alan ileri seviye elektronik seviye ve durum sensörü.
Pilot ve Deşarj Hortumları
Silindir vanası ile manifold arasındaki sarsıntıları absorbe eden çelik örgülü esnek deşarj hortumları ve pnömatik aktivasyonu ileten pilot tetik hortumları.
Manifold ve Manifold Konsolu
Çoklu silindirlerden gelen gazı toplayan dikişsiz çelik manifold borusu ve tüpleri duvara güvenle kilitleyen ağır hizmet tipi çelik montaj konsolu.
Ağızlık / Nozul (360° / 180°)
Hidrolik akış hesaplarına göre delik çapları belirlenen; mahalin ortasında 360° veya duvar kenarlarında 180° homojen radyal püskürtme yapan pirinç nozullar.
FM200 Nerelerde Kullanılır?
Fenix Yangın teknik kataloğu doğrultusunda FM200 gazlı yangın söndürme sistemleri, özellikle su, köpük veya kuru kimyevi toz gibi söndürücülerin telafisi imkansız ikincil hasarlara yol açacağı yüksek katma değerli ve kritik ortamlarda tercih edilir. Bununla birlikte her hacim için doğrudan uygunluk varsayımı yapılmamalı; oda sızdırmazlığı ve yanıcı malzeme karakteristiği mühendislik ekibince değerlendirilmelidir.
Veri Merkezleri ve Bilgi İşlem
Sunucu kabinleri, bulut altyapıları ve hassas işlemci odaları için kesintisiz işletim güvenliği.
Server ve Sistem Odaları
Ağ anahtarları, depolama üniteleri ve telekomünikasyon sunucu odalarında kalıntısız koruma.
UPS ve Akü Odaları
Kesintisiz güç kaynakları, redresörler ve akü gruplarında yangının başlangıç anında baskılanması.
Elektrik Pano ve Şalt Odaları
Orta ve alçak gerilim panoları, MCC kumanda odaları ve enerji dağıtım merkezleri.
Arşivler ve Kütüphaneler
Tarihi yazmalar, resmi tapu kayıtları ve değerli evrak depolarında ıslanma hasarı olmadan koruma.
Müzeler ve Sanat Galerileri
Tablolar, heykeller ve paha biçilmez antika koleksiyonlarının renk ve dokusunu bozmayan gaz deşarjı.
İlaç Tesisleri ve Temiz Odalar
Steril üretim hatları, GMP standartlı laboratuvarlar ve tıbbi biyoteknoloji merkezleri.
Santral ve Kontrol Odaları
Telekom santralleri, endüstriyel SCADA merkezleri ve hava trafik kontrol kuleleri.
FM200 Sistemlerinin Avantajları ve Tasarım Sınırları
FM200 yangın söndürme sistemleri belirli risk grupları için son derece etkin bir güvenlik kalkanı oluştururken, her sistem gibi fiziksel ve düzenleyici sınırları mevcuttur. Tesis güvenliği planlanırken bu unsurlar tarafsız bir mühendislik gözüyle ele alınmalıdır:
Teknik Avantajlar
- ✓ Kalıntısız ve Temiz Söndürme: Boşalma sonrasında oda içinde toz, köpük artığı veya sıvı tortu bırakmaz; deşarj sonrasında temizlik maliyeti ve operasyonel duruş oluşmaz.
- ✓ Elektronik Ekipman Güvenliği: Elektriksel iletkenliği sıfırdır. Gerilim altındaki trafo, pano ve sunucularda kısa devreye yol açmadan müdahale imkanı verir.
- ✓ Süratli Müdahale Prensibi: 10 saniye içinde mahale ulaşan tasarım konsantrasyonu alevin büyümesini ve sıcaklığın yapısal hasara yol açmasını önler.
- ✓ İnsanlı Alan Tasarım Uygunluğu: Standart tasarım konsantrasyonu (%6.25 - %7) toksikolojik NOAEL eşiğinin (%9.0) altında kalarak personelin tahliyesi için emniyetli bir aralık sunar.
Tasarım Sınırları ve Dikkat Edilecekler
- ! Oda Sızdırmazlığı Gerekliliği: Gazın yangını tamamen söndürmesi ve yeniden alevlenmeyi önlemesi için mahalde en az 10 dakika tutulması (retention time) şarttır; kontrolsüz kaçaklar sistemi etkisiz kılar.
- ! Derin Korlaşan Yangın Kısıtı: HFC-227ea yüzey yangınlarında son derece başarılıdır; ancak derin korlaşmış (deep-seated) katı yakıt veya oksijen üreten kimyasal yangınlarda tek başına yeterli olmayabilir.
- ! Çevresel Düzenlemeler (Phase-Down): HFC-227ea hidroflorokarbon sınıfı bir gaz olduğundan Kigali Değişikliği ve F-Gaz takvimine tabidir; geleceğe dönük projelerde FK-5-1-12 alternatifi de değerlendirilmelidir.
- ! Mutlak Güvence İddialarından Kaçınma: Hiçbir yangın söndürme sistemi 'tüm hasarı kesinlikle sıfırlar' veya '%100 her koşulda korur' şeklinde ele alınamaz; doğru hesaplama ve düzenli bakım belirleyicidir.
FM200 Sistem Seçimi ve Projelendirme
Bir FM200 sisteminin yangın durumunda hedeflenen söndürme performansını gösterebilmesi, uluslararası NFPA 2001, TS EN 15004 ve ISO 14520 standartlarına dayalı titiz bir mühendislik projelendirmesine bağlıdır. Projelendirme sürecinde göz önüne alınan temel tasarım kriterleri şunlardır:
Mahal Hacmi ve Geometrisi
Mahalin net hava hacmi; asma tavan üstü, yükseltilmiş zemin altı ve kiriş/kolon payları hesaba katılarak lazer mesafe ölçümleriyle milimetrik olarak tespit edilir.
Yangın Yükü ve Gaz Miktarı
Mahaldeki yanıcı malzeme sınıfına göre (Sınıf A katı, Sınıf B sıvı, Sınıf C elektriksel) gereken minimum tasarım konsantrasyonu belirlenir ve gereken HFC-227ea net ağırlığı (kg) hesaplanır.
İki Fazlı Hidrolik Borulama
Gazın sıvı-buhar fazındaki hidrolik akışı özel mühendislik yazılımlarıyla modellenerek boru çapları, sürtünme kayıpları ve nozul delik çapları 10 saniyelik boşalma süresine göre dengelenir.
Basınç Tahliye Damperi
10 saniyelik deşarj sırasında hacimde ani oluşan pozitif basıncın duvarlara, asma tavanlara veya camlara zarar vermemesi için kalibre edilmiş aşırı basınç tahliye damperi (overpressure vent) entegre edilir.
Oda Sızdırmazlık Testi
Kapı fanı testi (Door Fan Test) ile mahalin sızdırmazlığı ölçülür; boşalan gazın en az 10 dakika boyunca odada tutulabileceği standart yöntemlerle raporlanır.
Algılama ve Yangın Otomasyonu
Çapraz zonlu algılama hatları, sirenler, flaşörler, manuel boşaltma butonu, acil durdurma butonu ve klima/damper durdurma röleleri tek bir merkezden kumanda edilir.
Küresel Düzenleyici Teknik Not
HFC-227ea (FM200), küresel iklim anlaşmaları (Montreal Protokolü Kigali Değişikliği) ve Avrupa Birliği / bölgesel F-Gaz mevzuatları kapsamında kademeli tüketim azaltımı (phase-down) takvimine tabidir. Mevcut kurulu sistemlerin bakım ve gaz dolumu rutin olarak devam etmekle birlikte; yeni yeşil bina yatırımlarında ve uzun vadeli sürdürülebilirlik odaklı projelerde düşük GWP'li alternatifler (örneğin FK-5-1-12 temiz ajanı) teknik bir seçenek olarak değerlendirilmektedir.
FM200 Gaz Dolumu ve Periyodik Bakım
Gazlı söndürme sistemlerinin acil bir yangın anında görevini eksiksiz yerine getirebilmesi, standartların zorunlu kıldığı periyodik bakım protokollerine ve doğru gaz dolum disiplinine bağlıdır. Fenix Yangın olarak Türkiye genelinde sunduğumuz servis hizmetleri şunları kapsar:
Periyodik Sistem Bakımı
NFPA 2001 ve TS EN 15004 standartları gereğince 6 aylık ve yıllık rutin kontroller kapsamında algılama zonları, paneller, solenoid aktüatörler ve boru mekanik hatları test edilir.
FM200 Periyodik Bakım Detayları →Sertifikalı FM200 Gaz Dolumu
Deşarj olmuş veya basınç kaybı yaşamış silindirler yüksek saflıkta orijinal HFC-227ea kimyasalı ve kuru azot itici gazı ile hidrolik testlerden geçirilerek güvenle doldurulur.
FM200 Gaz Dolumu Hizmeti →Oda Sızdırmazlık Testi (Door Fan)
Odanın gaz tutma kabiliyetini bilgisayarlı kapı fanı testiyle ölçüyor, 10 dakikalık tutma süresi standardını doğrulayarak resmi test raporu düzenliyoruz.
Oda Sızdırmazlık Testi İncele →FM200 Sistemleri Fiyatları
FM200 gazlı yangın söndürme sistemlerinde standart, tek bir paket fiyatı bulunmamaktadır. Her projenin mimari boyutları, yangın riski sınıfı ve mahallin sızdırmazlık durumu farklı olduğu için maliyetler projelendirme aşamasında belirlenir. Fiyatlandırmayı doğrudan şekillendiren temel faktörler şunlardır:
Korunan Hacim ve Gaz Miktarı
Mahalin net metreküpü büyüdükçe gereken HFC-227ea ajanının net kilogram ağırlığı artar; gaz maliyeti toplam bütçenin ana kalemlerinden birini oluşturur.
Silindir Adedi ve Basınç Sınıfı
Sistemin 25 bar veya 42 bar yüksek basınç teknolojisiyle kurulması, silindirlerin litrajı (ör. 67L, 120L vb.) ve vana çapı donanım maliyetine yansır.
Boru ve Nozul Konfigürasyonu
Dikişsiz çelik boru tesisatının metrajı, fittings bağlantıları, oda geometrisine göre kullanılan 360° veya 180° nozul sayısı ve montaj işçiliği.
Algılama ve Otomasyon Seviyesi
Kullanılan söndürme kontrol panelinin özellikleri, optik/ısı dedektörü sayısı, flaşörlü sirenler, manuel butonlar ve klima kapatma röleleri.
Basınç Tahliye ve Sızdırmazlık
Deşarj anındaki dinamik basıncı dengeleyen aşırı basınç tahliye damperi (vent) montajı ve devreye alma öncesi yapılan Kapı Fanı Testi maliyeti.
Tesis Konumu ve Mühendislik Onayı
Sahanın lojistik durumu, montaj zorlukları, hidrolik hesap raporlarının hazırlanması ve test devreye alma süreçlerinin uzman kadroca yürütülmesi.
Projenize Özel FM200 Maliyet Hesabı Yaptırın
Mahal ölçülerinizi ve mimari planınızı iletin; mühendislerimiz gerekli gaz miktarını ve teknik şartnameyi projelendirsin.
Sık Sorulan Sorular
FM200 gazlı söndürme sistemleri, bileşenleri, uygulama alanları ve bakım süreçlerine ilişkin en çok yöneltilen teknik sorular ve yanıtları:
FM200 (HFC-227ea) gazı nedir ve nasıl etki eder?
FM200, kimyasal formülü CF₃-CHF-CF₃ olan heptafluoropropane (HFC-227ea) temiz ajanıdır. Renksiz, kokusuz ve elektriksel iletkenliği olmayan bir gazdır. Alev bölgesindeki termal ısı enerjisini hızla soğurarak yangını 10 saniye gibi kısa bir sürede fiziksel ve kimyasal mekanizmayla durdurur; gerisinde su veya katı tortu kalıntısı bırakmaz.
FM200 sistemi hangi kullanım alanları için tercih edilir?
Sistem; su ve kuru tozun telafisi imkansız zararlar vereceği bilgi işlem odaları, veri merkezleri, server kabinetleri, UPS ve akü odaları, trafo ve elektrik panoları, telekom santralleri, kütüphane ve değerli arşiv depoları, müzeler ve steril laboratuvar ortamlarında güvenle tercih edilir.
FM200 gazlı söndürme sistemi nasıl çalışır ve aktivasyon süreci nasıldır?
Çapraz zonlu dedektörler tehlikeyi algıladığında yangın kontrol paneli sesli ve görsel tahliye ikazlarını aktive eder. Genellikle 30 saniyelik tahliye geri sayımının ardından panelden solenoid aktüatöre 24V DC sinyal gider; açılan vana gazı çelik borular ve nozullar vasıtasıyla 10 saniye içerisinde odaya homojen biçimde basar.
Bir FM200 sistemini oluşturan temel bileşenler nelerdir?
Fenix Yangın kataloğuna göre sistem; çelik silindirler, yüksek debili boşaltma vanası, elektromanyetik solenoid aktüatör, pnömatik bırakma cihazı, manuel bırakma kolu, çekvalfler, basınç şalteri, basınç manometresi, DIMES izleme sensörü, pilot ve deşarj hortumları, toplayıcı manifold, montaj konsolu ve boşaltma nozullarından meydana gelir.
FM200 gazı ne zaman ve nasıl yeniden doldurulur?
Sistemin yangın sonrasında deşarj olması durumunda veya periyodik bakım kontrollerinde manometre düşüşü/sızdırmazlık kaybı tespit edildiğinde silindirler doldurulmalıdır. Dolum işlemi, yüksek saflıkta HFC-227ea kimyasalı ve kuru azot (N₂) gazıyla sertifikalı tesislerde veya sahada mobil ekipmanlarla gerçekleştirilir.
Bir mahal için FM200 sistemi nasıl boyutlandırılır ve projelendirilir?
Boyutlandırma; mahalin net hava hacmi (asma tavan ve taban dahil), yangın sınıfı, sıcaklık ve rakım verileri alınarak NFPA 2001 ve TS EN 15004 standartlarındaki tasarım konsantrasyonu formülleriyle hesaplanır. İki fazlı akış hidrolik simülasyonu ile boru çapları, basınç kaybı ve nozul delik çapları optimize edilir.
İlgili Sistemler ve Tamamlayıcı Çözümler
Fenix Yangın, farklı risk sınıflarına ve çevresel sürdürülebilirlik gereksinimlerine yönelik geniş bir onaylı yangın söndürme sistemleri yelpazesi sunmaktadır:
Novec 1230 Söndürme
FK-5-1-12 temiz gazı ile sıfır ozon tüketimi ve 1'den düşük küresel ısınma potansiyeline sahip yeni nesil koruma.
Sistemi İncele →CO₂ Gazlı Söndürme
Trafo odaları, jeneratör kabinleri ve endüstriyel prosesler için total flooding ve local application çözümleri.
Sistemi İncele →Pano İçi Söndürme
Polimer algılama hortumlu direkt ve indirekt elektrik panosu mikro yangın söndürme sistemleri.
Sistemi İncele →Davlumbaz Söndürme
Restoran ve otel mutfakları için potasyum karbonat bazlı otomatik sıvı söndürme sistemleri.
Sistemi İncele →Trafo Odası Söndürme
Kuru ve yağlı tip transformatör odaları için standartlara uygun gazlı yangın söndürme dizaynı.
Mahali İncele →Oda Sızdırmazlık Testi
Kapı fanı basınçlandırma testiyle mahalin gaz tutma süresinin akredite ölçümü ve raporlanması.
Testi İncele →FM200 Sistem Teklifi Alın
Kritik tesisiniz için uluslararası hidrolik hesap, anahtar teslim montaj ve periyodik bakım teklifi hazırlıyoruz.